A

Azərbaycan dili

A ‎(təsirlik halı A, cəmi A)

Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının birinci hərfi.
Həmin “a” sövtü millətlərin bəzisinin dilində çox işlənir, bəzisinin dilində az işlənir. C.Məmmədquluzadə.

A

Sözlərə qoşularaq çağırış, xitab, müraciət bildirir.
A dostlar! A başına dönüm!

A balam!

– [Murov:] A kişi, mən səni üç gecədir axtarıram. M.F.Axundzadə.

A quşlarım, getməyin; Məni qəmgin etməyin! A.Səhhət.

[Ağabacı:] Nə eləyim, a Məşədi Püstə bacı! Kişi qocalıb yavaş-yavaş əldən düşür.
İntonasiyadan asılı olaraq məmnunluq, hiddət, istehza, narazılıq, təəccüb və s. hissləri ifadə edir.
A! Sənə nə oldu? A, nə gözəl şeydir!

– [Ağa Mərdan:] A, bu dabanıkəsik Heydərqulunun oğlu imiş! M.F.Axundzadə.

[Rübabə:] A Böyükxanım, niyə gülməli söz danışırsan?! Mir Cəlal.
Həyəcan, dəhşət, qorxu, peşmanlıq və s. hissləri ifadə edən səs (uzadılaraq xüsusi intonasiya ilə və bəzən təkrar şəklində işlənir). #: #: Aaa, mən nə etdim!
Aaa, bu necə adamdır!

Aaa, nə böyük ilandır!

– Yenə bir başqa xəbər varmı? – Bizim qonşu Kərim.

– A... A... A? Bəli, hə, hə. – O nə qayırıb, de görüm. M.Ə.Sabir.
Bəzən cümlənin axırında və ya sözdən sonra gələrək, təəccüb bildirir, yaxud danışılan sözə diqqəti cəlb edərək, onun haqqında düşündürmək üçün işlənir.
Bu paltoya yüz manat vermişəm; yüz manat a!

Mənalar :