Kateqoriya:Feil (Volapük dili)

Wiktionary saytından
Jump to navigation Jump to search

Fel[redaktə]

Volapükdə feillərin və müxtəlif feil formalarının yaradılmasının mürəkkəb sistemi var, lakin onların demək olar ki, hamısı opsionaldır və istifadəsi məcburi deyil. Məsələn, feilin şəxs-cəm şəkilçiləri formasına görə müvafiq əvəzliklə eynidir:

  • ob(s) əvəzliyi — «mən (biz)», löf ("sevgi") kökünə əlavə olunduqda löfob(s) ("sevirəm, sevirik") əmələ gəlir;
  • ol(s) əvəzliyi — «sən (siz)») löfol(s) — "sevirsən, sevirsiniz";
  • om(s) əvəzliyi — «o (onlar, kişilər)» löfom(s) — "kişi sevir, kişilər sevirlər";
  • of(s) əvəzliyi — «o (onlar, qadınlar)» löfof(s) — "qadın sevir, qadınlar sevirlər";
  • on(s) əvəzliyi — dilin ilk versiyasında qeyri-müəyyən əvəzlik idi, "nə isə" mənasında, ikinci versiyada orta cins əvəzliyidir.
  • oy(s) əvəzliyi — De Yonqun islahatı ilə tətbiq olunmuşdur, volapükün ilkin variantındakı qeyri-müəyyən əvəzliyi əvəz elədi və ilkin versiyadakı on(s) mənasını daşıyır, şəkilçi kimi əlavə olunduqda löfoy(s) — «kimsə sevir (kimlərsə sevirlər)" mənasını verir.

Zamana görə dəyişmə ön və son şəkilçiləri vasitəsilə edilir:
Şühudi keçmiş zama, ä-, a- и o- ön şəkiçiləri:

  • Keçmiş zaman: älöfom — "o sevdi";
  • İndiki zaman: alöfom — "o sevir";
  • Gələcək zaman: olöfom — "o sevəcək";

Perfekt formalar (nəqli keçmiş zaman), i-, e-u- ön şəkiçiləri:

  • Keçmiş zaman: ilöfom — "o sevmiş";
  • İndiki zaman: elöfom — "o sevib";
  • Gələcək zaman: ulöfom — "o sevəcək";

Həmçinin dildə başqa formalar da var:

  • Məsdər, -ön şəkilçisi, löfön — "sevmək";
  • Feili sifət, -öl şəkilçisi, löföl — "sevən";
  • Əmr forması, -öd şəkilçisi, löfomöd! — "sevsin!";
  • Şərt forması, -öv şəkilçisi, löfomöv, if … — "əgər ..., onda sevərdi";
  • Məchul forma, p- ön şəkilçisi, palöfom — "o sevilir";
  • Sual hissəciyi, -li şəkilçisi, löfom-li — "o sevir?";

Ümumiyyətlə bu şəkilçilər vasitəsilə müxtəlif məlumatlara görə bir neçə mindən bir neçə yüz minə qədər feil forması almaq olar

"Feil (Volapük dili)" kateqoriyasındakı məqalələr

Cəmi 3 səhifədən aşağıdakı 3 səhifə bu kateqoriyadadır.